|
Tuesday, 15 May 2012 02:28 |
|
प्रेम स्याङतान तामाङ दोहा ÷कतार
दोहा कतार
अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज च्याप्टर कतार तथा नवोदित साहित्यिक मोवाईल पुस्तकालयको संयूक्त रुपमा वाचन गर्दे आइरहेको साहित्य वाचन श्रृंखला अन्तर्गत १४औं वाचन यही शुक्रवार दोहास्थित टप फर्म रेष्टुरेन्टमा सम्पन्न भएको छ । विशिष्ट अतिथि नेपाली जनसम्पर्क समितिका सभापति विमल सुवेदी रहेका थिए । विभिन्न साहित्यकारहरुले साहित्यका विभिन्न विधाका साहित्यिक रचनाहरु वाचन गरिएको थियो । अन्य अतिथिहरुमा कान्तिपुर दैनिकका पत्रकार देवेन्द्र भटराई, अनेसासका भू.पुअध्यक्ष दिपक भेटवाल तथा चौथो डबलीका विशिष्ट स्रोता चेली पवित्र खाड्का रहेकी थिईन् ।कविता वाचन गर्ने साहित्यकारहरुमा रेगिस्तानी कवि तिर्थ संगम राई, चर्चित ढुंगेल, पवित्र खडका, ईन्द्रमणी नेपाल, छन्दकवि बद्रि प्रसाद पराजुली, सन्तोष सगुन, वाईपी गौतम लगायले कविता प्रस्तुत गरिएको थियो ।
कविता वाचन गर्ने कविहरुले धेरै देशको सम्झना गरे, देशवाट विछोड हुनुपरेको पिडा पोखे, परदेशको दुःख तथा पिडाहरु कविता मार्फत पोखेका थिए । मायालुको मायावाट टाढा रहेकोले मायालु सम्झना गरे। त्यसैगरी बाचन कार्यक्रमलाई गजलमय बनाउने गजलकारहरुमा टिका खड्का राष्ट्रप्रेमी, अतृप्त कमल, भानु सुनवार, कृष्ण क्षितिज राई, रोजश रुम्बा लामा, राजु मुखिया, रोशन भट्ट, सोम थापा रहेका थिए । गजलकारहरुले श्रंगारीक गजलहरु प्रस्तुत गरिएको थियो । कार्यक्रममा कविता गजलका साथै गीत तथा ब्यग्य पनि प्रस्तु गरिएको थियो । गीत तथा ब्यग्यं प्रस्तुत गर्नेमा रोशन वि.क र अनन्त पोखरेल रहेका थिए । कार्यक्रम संयोजक तथा संचालन साहित्यकार सन्तोष सगुनले गरेका थिए । साहित्य बाचन कार्यक्रम वेलुका चार बजे देखि ६ बजेसम्म चलेको थियो । कतारका कुना कुनामा रहेका नेपाली साहित्यकारहरुलाई एकिकृत गर्नुका साथै एउटै ढबलीमा आवद्ध गराउने उदेश्यका साथै नेपाली भाषा, साहित्यको विकास गर्ने लक्ष्यका साथ विगत चौध महिनादेखि यि दुई साहित्य संस्थाहरुले संयूक्त रुपमा सहकार्य गरी साहित्य कार्यक्रम गर्दे आइरहेको छ ।
१४ औ बाचन श्रृंखलाका विशिष्ट स्रोता विमल सुवेदीले कतारको दोहामा मात्र नभई अलखोर वाक्रा र सनैयामा साहित्य वाचन कार्यक्रमलाई विस्तार गर्न सके अझ नेपाली साहित्यमा विगत १४ महिना देखि निरन्तर रुपमा साहित्य वाचन कार्यक्र हुँदै आएको छ । वैदेशिक रोजगारीमा आएर पनि भाषा र साहित्यमा लागेको निकै खुशी ब्यक्त गर्दे आगामी दिनहरुमा नेपाली भाषा र साहित्यको विकास हुने यस्ता साहित्य कार्यक्रमलाई निरन्तर रुपमा संचालन गर्नुपर्ने धाराण राखेका थिए । कार्यक्रमको अवधि भरको हल भाडा पनि स्वयंम विशिष्ट स्रोतालेनै ब्यवस्था गरिदिएको थियो । त्यसैगरी उपस्थित साहित्यनुरागी मित्रहरुले कास्कीमा आएको हिम पहिरोमा परेको बाढी पिडीतहरुलाई २ सय कतारी रियाल आर्थिक संकलन गरिएका छ ।
|
|
Tuesday, 15 May 2012 02:09 |
|
चापाखोरी । उत्तम स्मृति प्रतिस्ठानले काभ्रेका कुरुवास चापाखोरीमा गाविसमा एक कार्यक्रमको आयोजना गरि बिहिवार त्यस क्षेत्र भित्र रहेका विद्यालहरुलाई प्रथम,द्धितिय र तिृतिय हुने सम्पुर्ण विद्यार्थीहरुलाई पुरस्कार वितरण गरेको छ । आफ्ना छोरा ४ वर्ष अगाडी मृत्यु भएका आफ्ना छोरा स्व.उत्तम पन्तको स्मृतिमा स्थापना गरिएको उत्तम स्मृति पुरस्कार ले प्रत्येक वर्ष उत्त कार्यक्रम को आयोजना गरिदै आएको मृतकका बुवा बिष्णु प्रसाद पन्तले जानकारी दिनु भयकोे छ । १ लाख ११ हजार १ सय १ रुपैयाको अक्षयकोष बाट आएको ब्याजबाट पुरस्कार दिदै आइरहेको पन्तले जानकारी दिनुभएको छ ।पन्तका अनुसार भुमेश्वर निमावि ,राधाकृष्ण मावि, खड्केश्वरी प्रा वि, कमल ज्योति प्रावि, जनआर्दश प्रावि, गौतमबुद्ध प्रावि,काली देवी निमावि का तिन तिन जनाका विद्यार्थीलाई पुरस्कार वितरण गरेको थियो ।भुमेश्वर निमावि मा अध्ययन गरेका स्व.उत्तम पन्तको सभ्झना गर्दै उनका पिता बिष्णु प्रसाद पन्तले उक्त विद्यालयलाई २ थान कम्प्युटर प्रदान गरेको छ सो कम्प्युटर विद्यालयका प्र.अ.र विद्यालयका व्यवस्थापन समितिका अदक्षलाई सयुक्त रुपमा हस्तातण गरेका थिए । साथै सो कार्यक्रम श्री भुमेश्वर निमावि को प्राङ्कनमा भएको थियो । स्मरण् रहोस् स्व.उत्तम पन्तको शिक्षा श्री भुमेश्वर निमावि बाट नै शुरु भएको थियो ।
|
|
Sunday, 29 April 2012 15:27 |
|
बनेपा÷ बनेपामा भएको किड्स काभ्रे २०६८ को उपाधी बनेपाकी बृति प्रजापतिले जितेकी छिन् ।
सिल्भर साइन इभेन्ट म्यानेजमेन्ट ग्रुपको आयोजनामा भएको किड्स काभ्रे २०६८ को बनेपाको पञ्चकन्या बेन्क्ेवटमा भएको फाइनल चरण प्रजापति किड्स काभ्रे भएकी हुन् । प्रतियोगितामा उस्मिता कायस्थले फस्ट रनरअप, अस्मिता तिमल्सिनाले सेकेण्ड रनरअप हात पारेका छन् ।
प्रतियोगितामा प्रज्ञा अधिकारीले बेष्ट स्पीक, इशा श्रेष्ठले बेष्ट स्माइल र बेष्ट ट्यालेन्टको उपाधि जितेकी छिन् । सालिनी श्रेष्ठले बेष्ट वाक, एनन राईले बेष्ट स्टाइलिस, सिम्रन प्रधानले बेष्ट पर्सनालिटी, श्रेया शाक्य र पूर्णिमा थापाले बेष्ट डिसिप्लेन, प्रिशा भडेल र हिमेश दुलालले बेष्ट क्युट तथा समर्पण तिमल्सिना र नन्दिशी शिल्पकारले बेष्ट फ्रेण्डसिपको उपाधि पाएका छन् । यस्तै अभिषेक शाक्य र मतिना श्रेष्ठले बेष्ट निट एण्ड क्लिनको उपाधि जिते भने आदेश शाक्यले एक्टिभ किड्, सोनिया तिमल्सिनाले बेष्ट चार्मिङको उपाधि जिते ।
प्रतियोगितामा निधि नकर्मीले बेष्ट फोटोजेनिक, दिपिशा श्रेष्ठले क्रियटिभ किड्, पियुश प्रजापति प्रतियोगिताका विजयीहरुलाई गैररकारी संस्था महासंघ काभ्रेका अध्यक्ष कृष्णचन्द्र आचार्य लगायतले पुरस्कार प्रदान गरेका थिए ।
प्रतियोगितामा गायक तथा संगीतकार अष्ट लामा, प्याब्सन काभ्रेका अध्यक्ष दिलिप मुखिया र तीज सुन्दरी २०११ रुविज्ञा रञ्जितकारले निर्णायकको भूमिका निर्वाह गरेका थिए ।
तस्वीरः भुवन भोछिभोया
|
|
Thursday, 19 April 2012 01:29 |
|
- प्रेम स्याङतान तामाङ
दोहा कतार
नयाँ वर्ष २०६९को अवसरमा न्यू संघर्ष न्युजिक ब्यण्डको अयोजनामा न्यू संघर्ष म्युजिकल सो सम्पन्न भएको छ । कार्यक्रमका लागि नेपालवाट आएका अतिथि कलाकार साउथ एशियन स्टार गायक अशुसेन लामाले उनको निकै चर्चित एल्वम माईक र टलेन्टफोरको चर्चित गीतहरु प्रस्तुत गरेका थिए । उनी ईण्डियन आईडल प्रशान्त तामाङको म्युकिज कम्पोजर पनि हुन् । विगत १० वर्ष देखि सगितीक क्षेत्रमा लागेका लामा र पौडेलको दोहा संगिगीक कार्यक्रम भने प्रथम पटक हो । चर्चित गायक डिजराज पौडेलले निकै चर्चित गीतहरु “तिमि आउने वाटो पूmल रोपे तर तिमि आईनौ” । प्रस्तुत गरेर नेपाली दर्शकहरुलाई मनोरञ्जन प्रदान गरेका थिए । विभिन्न गीतहरुमा नृत्य गर्ने चर्चित स्थानियक कलाकारहरुमा नायक विष्णु कार्की, गैर आवासीय नेपाली तारा ज्वाला लामा, नृत्य निर्देशक पासाङ्ग लामा, जीवन लामा, सरु लामा पवित्रा लामा र जानुका थापाको जोडदार नृत्यले दर्शकरुलाई पनि नचाएका थिए । त्यसै गरी विभिन्न गीतहरु प्रस्तुत गर्ने स्थानिय कलाकारहरुमा बिशाल लामा, अमृत लामा, पवित्रा लामा, भूमिका दुलाल, लोकेन्द्र तामाङ, सन्तोष गुरुङ्ग विजय थापा र जगत गुरुङ्ग रहेका थिए । कार्यक्रम आयोजक ८न्यू संघर्ष म्यूजिकल ब्यण्डका८ विशाल लामा, अमृत लामा,प्रकाश थपलिया रहेका थिए ।
प्रमुख अतिथिको रुपमा नेपाली नियोगकका कार्यवाहक राजदूत जय वहादुर राई र श्रीमती रत्न राई रहेका थिए । विशेष अतिथिमा एनआरएन एनसीसीका अध्यक्ष अमृत गुरुङ्ग तथा अतिथिहरु ब्यवसायी निराजन भण्डारी, उमेश अधिकारी, नायिका शोभिता सिंखडा, आदीवासी जनजाति महांसंघका अध्यक्ष मान वहादुर साँवा लिम्वु, नेपाल प्रवासी तामाङ समाजका अध्यक्ष शंखलाल तामाङ, सन्ध्याग्रुप अलखोरका अध्यक्ष थर्चा लामा, मुग्लानी सौगातका सम्पादक चन्द्र थापा, कतार नेपाल फुटवल मञ्चका अध्यक्ष दिलीप सुब्बा, कतार नेपालअनलाइनका संचालक रवि रोषी, चिरन्जिवी तिमिल्सीना, समाजसेवी चानक पोखरेल लगायत विभिन्न समाजका प्रतिनिधिहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।
अनौपचारिक कार्यक्रम सञ्चालन बालहरी रानाले गरेका थिए भने अतिथि सत्कार रीता तामाङ र सृजना गुरुङ्गले गरेकी थिईन् । उपस्थित सम्पूर्ण नेपाली दर्शकहरुलाई नयाँ वर्ष २०६९ सालको शुभकामना दिंदै प्रमुख अतिथि नियोगक कार्यवाहक राजदूत जय वहादुर राई भने नेपालीहरुको लागि आज विशेष दिन हो । समाज र देशको लागि भलो हुने सृजनात्मक कार्यतिर सवै लग्नु पर्ने विचार ब्यक्त गर्दे जहाँ रहेपनि राम्रो काम गरियो भने नेपालीहरुको शीर ठाडो हुने हो । कार्यवाहक राजदूतको मन्तब्य पछि कार्यक्रम औपचारिक रुपमा संचालन भएको थियो । कार्यक्रम संचालन कुमार मोक्तान र कल्पना गुरुङ्गले गरेका थिए
|
|
|
Tuesday, 15 May 2012 02:16 |
|
प्रेम स्याङतान तामाङ दोहा ÷कतार
विश्व शान्तिका अग्रदुत तथा एशियाका ताराको रुपमा रहेका महामानव भगवान गौतम वुद्धको २५५६ औ जन्म जयन्ती मे ११, २०१२का दिन नेपाली राजदूतावास कतारको हलमा भब्यताका साथ मनाईयो । नेपाल प्रवासी तामाङ समाज कतार, तमु वौद्ध सेवा समिति शाखा कतार, थारु कल्याणकरिणी सभा कतार च्याप्टर, नेपाल प्रवासी मगर संघ कतार र नेपाल प्रवासी शेर्पा संघको संयूक्त आयोजनामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा उल्लेख्य मात्रामा नेपाली भक्तजनहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।
लामा गुरुहरु थर्चा लामा, नाम्गेल लामा, कुन्साङ्ग लामा, राजन लामा र प्रकाश लामाद्धारा बौद्ध परम्परा अनुसार विधिवत रुपमा पुजा सम्पन्न गरिएको थियो । उक्त कार्यक्रममा उपस्थित सवै भक्तजनहरुले भगवान गौतम बुद्धलाई विश्व शान्तिको कामना गर्दे दीप प्रज्वलन गरी फलपूmल तथा प्रसाद चढाएर पूजामा सहाभागि भएका थिए । २५५६ औ बुद्ध जयन्ति मुल समारोह समितिका संयोजक नेपाल प्रवासी तामाङ समाजका अध्यक्ष शंख लाल तामाङको सभापत्विमा सम्पन्न कार्यकमको प्रमुख अतिथि नेपाली नियोगका महामहिम राजदूत डा. माया कुमारी शर्मा तथा विशेष आतिथिमा नेपाल प्रवासी आदिवासी जनजाति महांसंघका अध्यक्ष मान बहादुर सावाँ लिम्वु रहेका थिए । कार्यक्रममा अतिथिहरुमा कार्यक्रममा अतिथिहरु एनआरएन आईसीसी सचिव टि.वी काकीर्, एनसीसीका अध्यक्ष अमृत गुरुङ्ग, जनजाति महांसंघका महासचिव विनेश तामाङ, मातृ संस्थाका महासंघका सल्लाहकार दिल किरण खाजुम, विल बहादुर गुरुङ्ग, सुक वहादुर तामाङ, जगन गुरुङ्ग, महांसंघमा आवद्ध मातृसंस्थाका प्रतिनिधिहरु कृष्ण गुरुङ्ग, शरण थापा मगर,गुल्मी सेवा समाजका सल्लाहकार द्रोण वस्नेत, कपिल बस्तु बचाउ अभियानका संयोजक श्री कृष्ण भट्टराई, समाजसेवी तथा ब्यवसायी भिम घले, नेवा पूःचका अध्यक्ष राधेश्याम महर्जन लगायत विभिन्न सामाजिक संघ संस्थाका प्रतिनिधिहरुको उपस्थित रहेको थियो । तमु बौद्ध सेवा समिति कतारका अध्यक्ष तथा मुल समारोह समितिका सचिव विमल गुरुङ्गद्धारा संचालित तथा कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा अतिथिहरुले भगवान गौतम बुद्धको तस्विरमा दीप प्रज्वलन तथा खादा चढाईएका थिए ।
नेपाल प्रवासी मगर संघका अध्यक्ष भिम तरामु मगरले उपस्थित सम्पूर्ण अतिथिहरु तथा भक्तजनहरुलाई स्वागत मन्तब्य राखेको थिए । थारु कल्याणकरिणी सभा कतार च्याप्टरका
अध्यक्ष ई. विद्यानन्द चौधरीले भगवान गौतम वुद्धको जन्मस्थान बाल्यकाल र वुद्धत्वप्राप्ती र वौद्ध धर्मका पञ्चशिलका साथै अष्टशिलाको महत्वको वारेमा उपस्थित सवै सामु विस्तृत रुपमा प्रकाश पारे । प्रमुख अतिथि नेपाली नियोगका राजदूत डा.माया कुमारी शर्माले शुभ कामना दिंदै हत्या हिंसाको वाटो छोडेर शान्तिको बाटो रोज्नुपर्ने सल्लाह दिईन् । भगवान गौतम बुद्धको उपदेशको पालना मात्र गरे मानव जातिको हित हुने भएको भगवान गौतम बृद्धको उपदेशको पालना जिवनमा हर मानवले गर्नु पर्ने बताईन् । विशेष अतिथि नेपाल प्रवासी जनजाति महासंघ कतारका अध्यक्ष मान वहादुर सावाँ लिम्वुले मातृ संस्थाहरुको वारेमा राजदूतलाई जानकारी गराईएका थिए । कार्यक्रममा नयाँ राजदूतलाई कतारमा स्वागत गर्नुका साथै उहाँको सफल कार्यकालको शुभकामना दिएका थिए । सोही अवसरमा परिचयात्मका कार्यक्रम पनि सम्पन्न गरिएको थियो ।८
कार्यक्रमको अन्त्यमा संयोजकको तर्फवाट सभापति शंखलाल तामाङले विभिन्न क्षेहरुवाट सहयोग गर्नु हुने पाँचैवटा आयोजक संस्था तथा सम्पूर्ण महानुभावहरुलाई धन्यवाद दिंदै उपस्थित अतिथिहरु तथा भक्तजनहरुलाई शुभकामनाका साथ कार्यक्रमको समापन गरिएको थियो । कार्यक्रमको समापन पछि नेपाल प्रवासी तामाङ समाजका दिदीवहिनीहरु तथा अन्य दिदीवहिनीहरुले उपस्थित सवै भक्तजनहरुलाई प्रसाद वितरण गरेका थिए । कार्यक्रमको अन्त्यमा आयोजकहरुले लामागुरुहरुलाई खादा ओढाई सम्मान गरेका थिए भने लामागुरुहरुले पनि आयोजक पाँचैवटा संस्थाका अध्यक्षहरुलाई खादा ओढाई सम्मान गरेका थिए । २५५६ औ बुद्धजयन्तिको संयोजक भने नेपाल प्रवासी आदिवासी जनजाति महांसंघ कतार रहेका छन् ।
|
|
Wednesday, 09 May 2012 02:50 |
|
रोट्राक्ट क्लब अफ बुडोल द्वारा गत साता सिराहाकाभएकोभिषणआगलागीका पिडितहरुलाई राहत स्वरुप लत्ता-कपडा प्रदान गरिएको छ। रोट्राक्ट क्लब अफ बुडोलको सक्रियतामा बनेपाका बिभिन्न नीजि तथा आवासिय बिधालयहरुमा गइ लत्ता-कपडा संकलन गरीएको थियो । क्षितिज बोर्डिङ् स्कूल , प्रगति प्रभात उ. मा .बी ,बेलर इन्टरनेशनलउ. मा .बी, रामभक्त मेमोरियलस्कूल,लिन इन्टरनेशनलस्कूल, बाल निकेतन उ. मा. बी ,विधासागर उ .मा .बी तथा बालबाटिका स्कूलले सहयोग स्वरुप लत्ता-कपडा उपलब्ध गराएका थिए ।
साथै काठमान्डौ बिश्वबिधालयएम्नेष्टी इन्टरनेशनल युथ नेट्वोर्क ले पनि सहयोग उपलब्ध गराएको कुरा कार्यक्रमका संयोजक तथा रोट्राक्ट बुडोलका सचिब श्री कृष्ण धितालले बताएका छन् ।अपेक्षा भन्दा धेरै नै सहयोग संकलन भएकोमा संयोजक धितालहर्षित देखिन्थे। संकलित लत्ता-कपडा पिडितहरु समक्ष पुर्याउन हेल्पलाइननेपाल नेट्वोर्कलाइ हस्तान्तरण गरिएको थियो । आगामी दिनहरुमा पनि यस्ता मानबीय राहतका कार्यक्रमहरु गरिरहने प्रतिबद्दता संयोजकधितालले जाहेर गरेका छन् ।
स्रोत :
रिजन प्याकूरेल "गजल मास्टर"
फूलबारी-९, काभ्रे ।
|
|
Thursday, 19 April 2012 01:40 |
|
- भीम गौतम÷काठमाडौं
लामो अनुसन्धानपछि नेपालको पहाड र तराई दुवै क्षेत्रका लागि सबैभन्दा उपयुक्र्त बालीको रुपमा पोषिलो मकै–१ देखिएको छ ।
नेपाल कृषि अनुसन्धान परिषदले अन्र्तराष्ट्रिय मकै तथा गहु“ अनुसन्धान केन्द्र (सिमिट) को सहयोगमा सन् १९९९ देखि सन् २००८ सम्म भएको अनुसन्धानले उक्त बाली उपयुक्र्त देखिएको हो । पहाडी मकै बाली अनुसन्धान परियोजना अन्तर्गत करिब दश बर्ष गरेको अनुसन्धानपछि राष्ट्रिय बीऊ विजन समितिले सन् २००८ मा उक्त मकै उन्मोचन गरेको थियो । उक्त मकै परीक्षणका लागि मेक्सिको पठाइएकोमा त्यहा“बाट समेत सन् २००९ मा प्रमाणित भएर आएको थियो । सन् २००९ पछि नेपालका विभिन्न ठाउ“मा गरिएको पोषिलो मकैको उत्पादनबाट समेत पहाड र तराईका लागि पोषिलो मकै उपयुक्र्त देखिएको बाली विज्ञ निर्मल गदाल बताउ“छन् ।
सन् २००९, सन् २०१० र सन् २०११ सम्म परीक्षण रुपमा विभिन्न जिल्लामा पोषिलो मकै–१ को खेती गरिएकोमा खेती सफल भएपछि सबैभन्दा उपयुक्र्त बालीको रुपमा यसलाई लिइएको छ । साधारण मकैभन्दा दोब्बर प्रोटिन हुने, रोग कम लाग्ने, कम ढल्ने मकैको रुपमा पोषिलो मकै–१ भएको अनुसन्धानले पत्ता लगाएको छ । ‘अनुसन्धान र त्यसपछि भएका खेतीले किसानका लागि पोषिलो मकै–१ उपयुक्र्त देखिएको छ तर यस खेतीको प्रचारप्रसार अझ पुगेको छैन ।’–विज्ञ गदालले भने ।
अनुसन्धान अनुसार, साधारण मकैमा ३६ प्रतिशत मात्र प्रोटिन पाइन्छ भने पोषिलो मकै खा“दा ८९ प्रतिशत प्रोटिन पाइन्छ । यसका लागि साधारण मकै ५४७ ग्राम खानुपर्छ भने पोषिलो मकै–१ २५० ग्राम खाए पुग्छ । अनुसन्धानले कुपोषणको शिकार भएका ४ महिनादेखि २३ महिनासम्मका बालबालिका र वृद्धवृद्धाका लागि उपयुक्र्त खानाको रुपमा मकैलाई हेरिएको छ । ‘धेरै जातमध्ये नेपालका लागि पोषिलो मकै उपयुक्र्त देखिएको छ ।’–राष्ट्रिय मकै बाली अनुसन्धान केन्द्र रामपुरका प्रमुख डा. केबी कोइरालाले थपे–‘धेरै प्रचारप्रसार गरेर जिल्ला जिल्ला पुर्याउने अभियानमा छौ, अहिले पनि विभिन्न माध्यमबाट प्रचारपसार गरिरहेका छौ ।’ उनका अनुसार, पोषिलो मकै–१ को प्रचारप्रसारका लागि ‘पहाडका लागि खाना, तराईका लागि दाना’ भन्ने अभियान अघि सारिएको छ ।
बीऊको अभाव र प्रचारप्रसारको कमीको कारण धेरै क्षेत्रका किसानमाझ नपुगेपनि खेती सुरु गरिएका जिल्ला र क्षेत्रमा भने किसानमाझ यो बाली लोकप्रिय हुन थालेको छ । सन् २००९ मा पाल्पा, बाग्लुङ, दोलखा लगायतका जिल्लाको पा“च सय रोपनीमा र सन् २०१० मा दुई हजार रोपनीमा किसानले खेती गरेका थिए । सिमिटका अनुसार, सन् २०११ मा नौ हजार पा“च सय रोपनीमा १० हजार घरधुरीले पोषिलो मकैको खेती गरेका थिए । उक्त खेतीबाट एक हजार टन मकैको बीऊ उत्पादन भएको छ । सन् २०१२ मा चार हजार रोपनीमा पोषिलो मकै–१ को खेती गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । पोषिलो मकै किसानले पनि मन पराएका छन् । ‘यो मकैमा पोट्रिनको मात्रा एकदम बढी हुने रहेछ, बीऊको माग पनि अत्याधिक छ ।’–पाल्ल्पाको पोखराचोक–८ छतिवनका किसान लेखनाथ गैह्रले भने–‘यो मकै धेरै लोकप्रिय बनेको छ, हामीलाई १० क्विन्टलजति यो मकैका बीऊको माग आएको छ तर एकदम कम मात्र उत्पादन छ ।’ शिवशक्ति कृषि समूहका अध्यक्ष समेत रहेका गैह्रेका अनुसार, छतिवनमा दुई बर्षदेखि थलिएको एउटा भैसी पोषिलो मकैको खाद्यान्न खुवाएपछि विसेक भएको थियो । मध्य पहाडी क्षेत्रमा एक हजारमिटरदेखि १४०० मिटरको उचाईसम्म उक्त बैकको खेती हुने अनुसन्धान देखाएको छ ।
अफ्रिकी महादेशको घांना देशमा बंगुर र कुखुरा पालनमा गरिएको परिक्षणको नतिजा अनुसार पोषिलो मकैयुक्त दाना खुवाइएको बंगुर साधारण मकै खुवाएको भन्दा चांडै बढ्ने, रोग कम लाग्ने, आकर्षक देखिएको थियो । अहिले लुम्ले र खुमलटारमा कुखुरा र वंगुरमा समेत यसबारे परीक्षण भईरहेको छ ।
सन् २००० मा यो मकैले विश्वकै मकै तथा गहुं सुधार केन्द्रका बैज्ञानिक सुरेन्द्र कुमार बसल र इभानगेलीना भीलेगार यही मकै पत्ता लगाएकोमा वल्र्ड फुड प्राइजबाट सम्मानित भएका थिए । अफ्रिका र दक्षिण अमेरिकामा समेत यो मकै लोकप्रिय मानिन्छ ।
‘खाए मकै, नखाए भोकै’ उखान पहाडी जिल्लाका प्रचलित छ । मकै पहाडको मुख्य बाली पनि हो । पहाडमा यो खेती करिब ५५ प्रतिशत किसानले गर्ने गरेका छन् तर अझै परम्परागत मकै खेती बढी गरिने पाइएको छ । पोषिलो मकै–१ लाई पहाडी जिल्लाका सबै क्षेत्रमा पुर्याउन सके मकै खेतीबाट ठूलो आम्दानी हुन सक्ने देखिएको छ । अहिले पनि बर्षेनी करिब डेड अर्बको मकै भारतबाट नेपाल आउने गरेको छ । दानाको रुपमा पोषिलो मकैलाई उपयोग गर्न सके धेरै फाइदा पुग्ने गदाल बताउ“छन् ।
|
|
Wednesday, 18 April 2012 09:58 |
|
- प्रेम स्याङतान तामाङ
दोहा ÷ कतार
वैदेशिक रोजगारीका लागि दोहा आइपुगेकी सिन्धुपाल्चोक मंचनटोल,९ की १८ वर्षिया संगिता तामाङ लोप्चन आइतवार नेपाली नियोगको शरणमा आएकी थिइन् । उनलाई उनको मालिक्नीले एक वर्षको तलवब नदिई नेपाल पठाउन लाग्दा उनी दोहा एरर्पोटवाट नै भागेर नियोग शरणमा आफ्नो हक अधिकार दिलाई दिनकोलागि आएकी हुन् । पिडीत चेलीको भनाइ अनुसार दोहा आउनु भन्दा पहिला वहराईनमा पन्ध्र महिना घरेलु कामदारको रुपमा काम गरेपछि उनी कार्यरत घरको मालिक्निले दिदीको घर कतारमा पठाइ दिएको बताईन् । वहराईनमा पन्ध्र महिना काम गरे त्यहाँ तलब समयमा नै दिन्थ्यो र राम्रो पनि थिया तर दोहा आएपछि भने तलब नदिने सधैं गाली गर्ने र कुटपिट समेत गरेको बताइन् ।
दोहा आएर पनि सोह्र महिना घरेलु कामदारको रुपमा काम गरे ४ महिनाको तलब पनि पाएँ त्यसपछि भने तलब पनि पाईन्न घर जान्छु भन्दा पनि अर्को मान्छे आएपछि पठाउँछु भन्ने र अर्को आएको मान्छेलाई पनि नराखेकोले घर जना नदिएको र धेरै कराएपछि उनलाई १५ अप्रिल आइतवारको दिन एक वर्षको विना तलब नेपाल पठाउन लाग्दा उनी एक ड्राईभरको सहयोगले नियोग सम्म आएका हुन् । एक वर्षको कमाई कसरी छोडेर जानु । त्यतिको दुःख गरेको कमाई त्यतिकै छोडेर जान पनि नसकिने भईयो । पिडीत चेलीलेको हक अधिकार दिलाई उद्धारको लागि नेपाली नियोगले पहल गर्देछन् ।
त्यसैगरी पाँचथर फिदीमका २७ वर्षे मदन तुम्वापो (पासर्पोट नंम्वर०५४७६००३ रहेका )पनि नियोगको शरणमा आएका छन् । नेपालका एजेन्ट रञ्जन जवेगुले ६५ हजार लिएर नक्कली श्रम सम्झौता बनाएर दोहास्थित कन्टिनेन्टल टे«डिङ्ग एण्ड कन्ट्रयक्टिङ्ग कम्पनीमा लेबरको काममा १ हजार रियाल तबल र खानाको लागि २ सय रियालको श्रम सम्झौता बनाएर पठाएका हुन् । दोहावाट पठाएको सक्कली श्रम सम्झौता अनुसार भने ८ सय प्लस २ रहेको थियो । नेपालवाट एजेन्टले भने नक्कली श्रम सम्झौता बनाएर पठाएका हुन् । पिडीत मदन मार्च ३० तारिख आए पनि नेपालका एजेन्टले पठाएका सम्झौता अनुसारको तलब सेवा सुविधा नभएपछि उनि नेपाल फिर्तीको लागि नियोग पुगेका हुन् । भनेको जति तलव सेवा सुविधा नभएपछि एजेन्टले नै नेपाल फिर्ती आउन भनेपछि नेपाल फिर्तीकोलागि नियोग पुगेका हुन् । उनलाई भिषा दोहाका स्थानिय एजेन्ट बाबु क्षेत्री भन्नेले पठाएका थिए । उनी साउदी पनि पाँच वर्ष काम गरि दोहामा पुन रोजगारीका लागि लेबरको रुपमा आएका हुन् ।
|
|
